24.05.2026 / Ogród

Nornica – jak się pozbyć? 16 sprawdzonych metod

W Twoim ogrodzie pojawiła się nornica? Jak się pozbyć tego szkodnika bez niszczenia rabat, trawnika i warzywnika? Najlepiej połączyć kilka metod naraz – zabezpieczenia mechaniczne, odstraszacze zapachowe, rośliny odstraszające, pułapki żywołowne i regularne niszczenie świeżych tuneli. Sama jedna metoda rzadko wystarcza, bo nornice szybko wracają tam, gdzie mają jedzenie i bezpieczne kryjówki. Zobacz więc 16 sprawdzonych sposobów!

Nornica – jak się pozbyć? Najlepsze sposoby

W ogrodzie potrafi narobić sporo szkód nawet jedna nornica. Jak się pozbyć jej skutecznie? Najlepiej działa połączenie kilku metod – zabezpieczeń mechanicznych, odstraszania zapachem, regularnego niszczenia tuneli i ochrony roślin, które nornice najchętniej podgryzają.

1. Siatka przeciw nornicom pod trawnikiem

Siatka przeciw nornicom to jedno z najskuteczniejszych zabezpieczeń, ale najlepiej zaplanować ją jeszcze przed założeniem trawnika. Układa się ją pod warstwą darni lub ziemi, aby ograniczyć gryzoniom dostęp do korzeni i utrudnić tworzenie płytkich korytarzy tuż pod powierzchnią.

Warto wybrać siatkę o drobnych oczkach, odporną na wilgoć i nacisk ziemi. Taka bariera nie rozwiąże problemu w już gotowym ogrodzie bez większych prac, ale przy nowym trawniku może oszczędzić Ci wielu późniejszych szkód. Najlepiej sprawdzi się:

• pod nowym trawnikiem,
• pod trawnikiem z rolki,
• przy zakładaniu ogrodu od podstaw,
• w miejscach, gdzie nornice wracają co sezon.

2. Pionowa bariera wokół rabat i grządek

Pionowa bariera to dobry sposób na ochronę konkretnych miejsc, np. warzywnika, rabaty z cebulami, młodych krzewów lub grządek podwyższonych. W tym przypadku siatkę albo mocne obrzeże wkopuje się pionowo wokół chronionej strefy.

Bariera powinna sięgać dość głęboko, najlepiej ok. 40–60 cm. Zbyt płytka osłona może nie zatrzymać nornic, bo zwierzęta po prostu przejdą pod spodem. Dobrze też zostawić kilka centymetrów zabezpieczenia ponad ziemią, aby utrudnić wejście od góry.

To rozwiązanie jest szczególnie praktyczne przy warzywach korzeniowych, truskawkach, młodych bylinach i roślinach cebulowych. Wymaga trochę pracy na początku, ale później działa stale.

3. Koszyki ochronne na cebule kwiatowe

Jeśli nornice zjadają tulipany, krokusy, lilie czy hiacynty, koszyki ochronne będą jednym z najprostszych sposobów na ograniczenie strat. Cebule sadzi się w specjalnych pojemnikach z otworami, które pozwalają korzeniom rosnąć, ale utrudniają gryzoniom dostęp do środka.

To metoda tania, łatwa i bardzo przydatna na rabatach ozdobnych. Koszyki pomagają też później łatwiej odnaleźć cebule w ziemi, jeśli chcesz je wykopać lub przesadzić. Warto stosować je szczególnie przy:

• tulipanach,
• krokusach,
• liliach,
• hiacyntach,
• szafirkach,
• innych cebulach, które co roku „znikają” z rabaty.

4. Osłonki na pnie młodych drzewek

Nornice mogą uszkadzać młode drzewka, szczególnie zimą i wczesną wiosną, gdy dostęp do pokarmu jest ograniczony. Podgryzanie kory u nasady pnia jest niebezpieczne, bo może osłabić roślinę, zahamować wzrost, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do jej zamierania.

Najlepiej zabezpieczać pnie specjalnymi osłonkami z plastiku, siatki lub perforowanego materiału. Osłona powinna chronić dolną część pnia, ale nie może go mocno uciskać. Warto regularnie sprawdzać, czy nie wrasta w korę i czy pod spodem nie zbiera się wilgoć.

To szczególnie ważne przy młodych jabłoniach, gruszach, śliwach, wiśniach i ozdobnych drzewkach sadzonych jesienią.

5. Odstraszacze zapachowe na nornice

Nornice mają wrażliwy węch, dlatego wiele metod opiera się właśnie na zapachu. Gotowe odstraszacze mogą mieć formę granulek, płynów, saszetek lub koncentratów do rozcieńczania. Najczęściej umieszcza się je przy wejściach do nor albo w miejscach, gdzie widać świeże korytarze.

Takie preparaty warto stosować regularnie, zwłaszcza po deszczu, bo wilgoć może osłabiać ich działanie. Nie traktuj ich jednak jako jedynej metody. Najlepiej sprawdzają się wtedy, gdy jednocześnie niszczysz tunele, zabezpieczasz rośliny i ograniczasz nornicom dostęp do łatwego pokarmu.

6. Cynamon i kawa wsypywane do nor

Cynamon i fusy z kawy to popularne domowe sposoby na odstraszanie nornic. Ich intensywny zapach może drażnić gryzonie i zniechęcać je do korzystania z konkretnych tuneli.

Najlepiej wsypywać je do świeżych otworów, czyli takich, które pojawiły się niedawno i wyglądają na aktywne. Po wsypaniu zapachu otwór można delikatnie zasypać ziemią. Jeśli po kilku dniach zostanie ponownie odkopany, oznacza to, że korytarz nadal jest używany.

Ta metoda ma sens głównie jako wsparcie. Przy większej liczbie nor sam cynamon lub kawa raczej nie rozwiążą problemu, ale mogą pomóc w połączeniu z pułapkami, barierami i roślinami odstraszającymi.

7. Gnojówka z czarnego bzu, liście orzecha i gałązki tui

Niektóre zapachy roślinne są dla nornic nieprzyjemne. Dlatego ogrodnicy często wykorzystują gnojówkę z czarnego bzu, liście orzecha włoskiego, gałązki tui, czosnek albo inne intensywnie pachnące rośliny.

Możesz wkładać je do świeżych tuneli lub rozkładać w pobliżu miejsc, gdzie nornice najczęściej żerują. Gnojówkę z czarnego bzu warto stosować ostrożnie, ponieważ ma bardzo mocny zapach i najlepiej używać jej punktowo, a nie wylewać po całej rabacie. Dobrze sprawdzą się:

• liście orzecha włoskiego,
• pędy czarnego bzu,
• gałązki tui,
• czosnek,
• żywotnik,
• intensywnie pachnące resztki roślinne.

8. Karbid na nornice

Karbid bywa stosowany jako silny środek odstraszający. Po kontakcie z wilgocią wydziela gaz o ostrym, nieprzyjemnym zapachu, który może wypłoszyć nornice z korytarzy. Umieszcza się go w norach, a następnie zasypuje otwory ziemią.

To metoda, przy której trzeba zachować szczególną ostrożność. Nie stosuj karbidu „na oko” ani w miejscach, gdzie mogą mieć dostęp dzieci, psy, koty czy inne zwierzęta. Lepiej unikać go także blisko warzyw, owoców, studni, oczek wodnych i roślin jadalnych.

Karbid traktuj raczej jako rozwiązanie do trudniejszych przypadków, a nie pierwszy wybór. W przydomowym ogrodzie bezpieczniej zacząć od barier, odstraszaczy zapachowych, pułapek żywołownych i regularnego niszczenia tuneli.

9. Świece dymne i preparaty gazowe

Świece dymne oraz preparaty gazowe działają wewnątrz korytarzy. Ich zadaniem jest odstraszenie lub zwalczenie gryzoni w tunelach, dlatego przed zastosowaniem trzeba dobrze rozpoznać, które nory są aktywne.

To metoda wymagająca dokładności i ostrożności. Zawsze stosuj ją zgodnie z instrukcją producenta, zabezpiecz teren i nie używaj takich preparatów przy miejscach, gdzie bawią się dzieci lub swobodnie chodzą zwierzęta domowe.

Warto pamiętać, że preparaty gazowe nie zabezpieczą ogrodu na przyszłość. Nawet jeśli wypłoszą nornice z części tuneli, bez dodatkowych działań gryzonie mogą wrócić, zwłaszcza jeśli nadal mają dostęp do cebul, korzeni i bezpiecznych kryjówek.

10. Rośliny odstraszające nornice

Rośliny odstraszające nie dadzą pełnej ochrony, ale mogą pomóc ograniczyć obecność nornic przy rabatach, grządkach i młodych nasadzeniach. Warto sadzić je szczególnie wokół miejsc, które chcesz zabezpieczyć naturalnie. Najczęściej polecane są:

• czosnek – ma intensywny zapach i dobrze sprawdza się przy warzywniku,
• cebula – może działać odstraszająco przy grządkach,
• mięta – pachnie mocno, ale najlepiej sadzić ją w pojemniku, bo szybko się rozrasta,
• korona cesarska – często sadzona przy rabatach cebulowych,
• narcyzy – mniej atrakcyjne dla gryzoni niż tulipany,
• czarny bez – przydatny także do przygotowania gnojówki,
• wilczomlecz – bywa stosowany jako roślina odstraszająca.

Najlepszy efekt daje sadzenie takich roślin w grupach lub pasach ochronnych. Pojedyncza kępka mięty czy jeden czosnek na dużej rabacie raczej nie zatrzyma całej populacji nornic.

11. Naturalni wrogowie nornic

Warto urządzać ogród tak, aby nie był całkowicie zamknięty dla naturalnych drapieżników. Nornice są pokarmem wielu zwierząt, dlatego różnorodny, dobrze zbalansowany ogród może sam częściowo ograniczać ich liczbę. Naturalnymi wrogami nornic są m.in.:

• koty,
• łasice,
• kuny,
• lisy,
• jeże,
• sowy,
• myszołowy,
• pustułki.

Nie chodzi o to, aby sprowadzać drapieżniki na siłę. Wystarczy nie usuwać z ogrodu całego „dzikiego” życia. Miejsca dla ptaków, żywopłoty, naturalne zakątki i brak nadmiaru chemii mogą sprzyjać równowadze.

12. Tyczki i budki dla ptaków drapieżnych

Na większej działce warto pomyśleć o tyczkach obserwacyjnych dla ptaków drapieżnych. To wysokie paliki lub słupy, na których ptaki mogą siadać i wypatrywać gryzoni. Takie rozwiązanie jest proste, tanie i bardzo naturalne.

Budki dla sów to z kolei metoda długofalowa. Nie zadziała z dnia na dzień, ale może zwiększyć obecność ptaków polujących na drobne gryzonie. Sprawdzi się szczególnie w ogrodach położonych blisko łąk, pól, sadów lub terenów mniej zabudowanych.

To dobry wybór, jeśli chcesz ograniczać nornice bez chemii i jednocześnie wspierać bioróżnorodność w ogrodzie.

13. Pułapki żywołowne na nornice

Pułapki żywołowne pozwalają odłowić nornicę bez stosowania trutki. Ustawia się je przy aktywnych korytarzach, najlepiej tam, gdzie widzisz świeże otwory, podgryzione rośliny albo nowo wypchniętą ziemię.

W pułapce można umieścić przynętę, np. kawałek jabłka, marchwi, selera lub ziarna. Ważne jest regularne sprawdzanie pułapki – najlepiej kilka razy dziennie. Zwierzę nie powinno długo w niej przebywać.

Po odłowieniu nornicę należy wynieść daleko od ogrodu, zgodnie z lokalnymi zasadami. To metoda wymagająca cierpliwości, ale bezpieczniejsza dla psów, kotów, ptaków i roślin jadalnych niż trutki.

14. Odstraszacze dźwiękowe i wibracyjne

Odstraszacze dźwiękowe i wibracyjne wbija się w ziemię, zwykle w pobliżu nor, rabat lub grządek. Urządzenia emitują fale, dźwięki lub drgania, które mają zniechęcać nornice do przebywania w danym miejscu.

Ich skuteczność bywa różna. W jednych ogrodach działają bardzo dobrze, w innych gryzonie po czasie się przyzwyczajają. Dużo zależy od rodzaju gleby, liczby urządzeń, ich rozmieszczenia i skali problemu. Aby zwiększyć szanse powodzenia:

• ustaw odstraszacze blisko aktywnych tuneli,
• stosuj kilka urządzeń na większej powierzchni,
• co jakiś czas zmieniaj ich położenie,
• łącz je z zapachami i niszczeniem korytarzy.

15. Zatykanie, zalewanie i niszczenie tuneli

Regularne niszczenie tuneli utrudnia nornicom życie w ogrodzie. Możesz zasypywać otwory ziemią, ugniatać korytarze albo zalewać je wodą, aby sprawdzić, które są aktywne.

Ta metoda sama w sobie rzadko wystarcza, ale jest bardzo pomocna w kontroli problemu. Jeśli po zasypaniu otworu nornica szybko go odkopie, masz pewność, że tunel jest używany. Wtedy warto zastosować przy nim odstraszacz, pułapkę albo zabezpieczenie mechaniczne.

Najlepiej reagować od razu na świeże otwory. Im dłużej zostawiasz tunele bez działania, tym łatwiej nornice rozbudowują system korytarzy i docierają do kolejnych roślin.

16. Preparaty biologiczne do gleby

Preparaty biologiczne do gleby nie zawsze działają bezpośrednio na nornice, ale mogą pomóc ogrodowi szybciej wrócić do dobrej kondycji po ich żerowaniu. Warto stosować je tam, gdzie trawnik, rabaty lub grządki zostały osłabione przez tunele i uszkodzone korzenie.

Takie preparaty mogą wspierać życie biologiczne gleby, rozwój korzeni i regenerację roślin. To szczególnie ważne po okresie intensywnych szkód, gdy część roślin słabiej rośnie, żółknie albo łatwiej przesycha.

Traktuj je jako wsparcie, a nie metodę zwalczania samą w sobie. Najpierw ogranicz aktywność nornic, a dopiero potem wzmacniaj podłoże i rośliny, aby ogród szybciej odzyskał zdrowy wygląd.

Czy warto stosować trutkę na nornice?

Trutka na nornice może wydawać się szybkim rozwiązaniem, ale w ogrodzie przydomowym warto traktować ją z dużą ostrożnością – szczególnie wtedy, gdy po posesji chodzą dzieci, psy, koty, ptaki lub gdy nornice pojawiają się w pobliżu warzywnika i roślin jadalnych.

Po trutkę najlepiej sięgać dopiero wtedy, gdy łagodniejsze sposoby nie działają, a szkody są naprawdę duże. To nie powinna być pierwsza metoda przy pojedynczych tunelach, niewielkich uszkodzeniach rabaty czy kilku podgryzionych cebulach. Zanim zdecydujesz się na taki krok, wypróbuj bezpieczniejsze rozwiązania:

• bariery mechaniczne – siatkę, koszyki ochronne na cebule i osłonki na pnie młodych drzewek;
• odstraszacze zapachowe – gotowe preparaty, czarny bez, czosnek, liście orzecha, cynamon lub kawę;
• pułapki żywołowne – szczególnie tam, gdzie nie chcesz używać chemii;
• odstraszacze dźwiękowe i wibracyjne – jako wsparcie przy większym ogrodzie;
• regularne niszczenie tuneli – zasypywanie świeżych otworów i kontrolę aktywnych korytarzy;
• naturalnych wrogów nornic – ptaki drapieżne, koty, kuny, łasice czy jeże.

Największym problemem przy trutkach jest ryzyko dla innych zwierząt. Źle rozłożony preparat może być niebezpieczny dla psa, kota, jeża, ptaka lub innego mieszkańca ogrodu. W grę wchodzi także zatrucie wtórne – zwierzę może zjeść osłabioną lub martwą nornicę, która wcześniej miała kontakt z trucizną.

Szczególną ostrożność zachowaj w warzywniku, sadzie i przy roślinach jadalnych. Preparaty nie powinny mieć kontaktu z plonami, podłożem wokół korzeni ani miejscami, z których zbierasz warzywa, owoce czy zioła. W takich częściach ogrodu lepiej najpierw postawić na koszyki ochronne, siatki, zapachy odstraszające i pułapki żywołowne.

Jeśli mimo wszystko rozważasz trutkę, stosuj wyłącznie preparaty przeznaczone do tego celu i zawsze zgodnie z etykietą producenta. W ogrodzie przydomowym najrozsądniej traktować ją jako ostateczność, a nie podstawowy sposób walki z nornicami.

Co działa najlepiej na nornice w ogrodzie?

Co zadziała najlepiej, jeśli w ogrodzie pojawiła się nornica? Jak się pozbyć jej najskuteczniej? Najlepsze efekty daje połączenie metod, a nie jedna przypadkowa próba – nornice szybko omijają pojedyncze przeszkody, ale trudniej radzą sobie z konsekwentną ochroną kilku miejsc naraz. Najlepiej działa strategia łączona:

• zabezpieczenia mechaniczne – siatka pod trawnikiem, pionowe bariery przy rabatach, koszyki na cebule i osłonki na pnie;
• regularne niszczenie aktywnych tuneli – zasypywanie, ugniatanie i kontrola świeżych otworów;
• odstraszanie zapachem – gotowe preparaty, czarny bez, czosnek, liście orzecha, cynamon lub kawa;
• pułapki żywołowne – szczególnie wtedy, gdy chcesz uniknąć trutek;
• rośliny odstraszające – np. czosnek, narcyzy, korona cesarska, mięta lub czarny bez;
• wspieranie naturalnych wrogów – ptaków drapieżnych, jeży, łasic czy kotów.

W praktyce zacznij od miejsc, gdzie szkody są największe – przy cebulach, młodych drzewkach, warzywniku i świeżo założonych rabatach. Tam zastosuj bariery i koszyki, a przy aktywnych norach dodaj odstraszacze oraz regularnie zasypuj tunele.

Najlepszy efekt pojawia się wtedy, gdy działasz szybko i systematycznie. Im dłużej zostawiasz świeże korytarze bez reakcji, tym łatwiej nornice rozbudowują sieć tuneli i wracają do tych samych miejsc.

Jak zabezpieczyć ogród przed powrotem nornic?

Samo wypłoszenie nornic z ogrodu to dopiero połowa sukcesu. Jeśli w ziemi nadal zostaną łatwo dostępne cebule, młode korzenie, gruba ściółka i spokojne kryjówki, problem może szybko wrócić. Dlatego po zwalczeniu aktywnych tuneli warto od razu zadbać o profilaktykę. Najlepiej działa kilka prostych zasad. Jakich?

• Zabezpieczaj rabaty już przy zakładaniu ogrodu – jeśli dopiero tworzysz rabatę, grządkę lub trawnik, od razu pomyśl o siatce i barierach w ziemi. To dużo łatwiejsze niż późniejsze rozkopywanie gotowych nasadzeń.
• Sadź cebule tylko w koszykach – tulipany, krokusy, lilie czy hiacynty są dla nornic bardzo atrakcyjne. Koszyki ochronne utrudniają dostęp do cebul, a jednocześnie pozwalają roślinom normalnie rosnąć.
• Chroń pnie młodych drzewek osłonkami – nornice mogą podgryzać korę u nasady pnia, szczególnie zimą. Plastikowe lub siatkowe osłonki zmniejszają ryzyko uszkodzeń.
• Nie stosuj zbyt grubej warstwy ściółki – gruba, wilgotna ściółka daje nornicom świetne schronienie. Lepiej rozkładać ją umiarkowanie i regularnie sprawdzać, czy pod spodem nie pojawiają się tunele.
• Usuwaj chwasty i resztki roślinne – zaniedbane, gęsto porośnięte miejsca tworzą kryjówki dla gryzoni. Porządek na rabatach ogranicza im bezpieczne trasy przemieszczania się.
• Regularnie sprawdzaj nowe otwory i korytarze – świeże tunele zasypuj od razu. Jeśli po kilku dniach znów się pojawią, oznacza to, że miejsce jest aktywne i trzeba zastosować dodatkową metodę.
• Nie zostawiaj ogrodu bez naturalnych drapieżników – ptaki drapieżne, jeże, łasice czy koty mogą pomagać w ograniczaniu liczby nornic. Warto zostawić w ogrodzie trochę przestrzeni przyjaznej dzikim sprzymierzeńcom.

Dobra profilaktyka polega na tym, aby ogród był mniej wygodny dla nornic. Im trudniej im znaleźć jedzenie, kryjówki i spokojne tunele, tym mniejsze ryzyko, że szybko wrócą.

Jakie są najczęstsze błędy w zwalczaniu nornic?

Jak pozbyć się nornicy skutecznie, a nie tylko na chwilę? Przede wszystkim unikaj działań przypadkowych – najczęstsze błędy to mylenie nornicy z kretem, stosowanie jednej metody i brak kontroli po pierwszym zabiegu. Jakie są najczęściej popełniane błędy?

• Zwalczanie kreta zamiast nornicy – kret i nornica robią szkody w inny sposób. Kret wypycha charakterystyczne kopce, a nornica częściej tworzy płytkie korytarze, podgryza korzenie, cebule i korę młodych drzewek. Jeśli źle rozpoznasz problem, dobierzesz niewłaściwe metody.
• Stosowanie tylko jednej metody – sam odstraszacz, sama kawa albo samo zasypywanie nor zwykle nie wystarczą. Najlepszy efekt daje połączenie barier, zapachów, pułapek, kontroli tuneli i ochrony najbardziej narażonych roślin.
• Zbyt płytkie bariery w ziemi – siatka lub obrzeże wkopane tylko kilka centymetrów pod ziemię nie zatrzyma nornic. Bariera powinna sięgać głębiej, najlepiej ok. 40–60 cm, zwłaszcza przy rabatach, warzywniku i młodych nasadzeniach.
• Pomijanie ochrony pni młodych drzewek – nornice mogą podgryzać korę u nasady pnia, szczególnie zimą. Bez osłonek młode drzewka mogą zostać mocno osłabione, a czasem nawet zamierać.
• Zostawianie świeżych tuneli bez reakcji – nowe otwory i korytarze warto zasypywać od razu. Jeśli zostawisz je bez kontroli, nornice rozbudują sieć przejść i szybciej dotrą do kolejnych roślin.
• Zbyt gruba warstwa ściółki na rabatach – gruba, wilgotna ściółka może tworzyć dla nornic wygodne schronienie. Lepiej stosować ją z umiarem i regularnie sprawdzać, czy pod spodem nie pojawiają się korytarze.
• Nieuważne używanie trutek – trutki mogą być niebezpieczne dla psów, kotów, ptaków, jeży i innych zwierząt. Jeśli już po nie sięgasz, traktuj je jako ostateczność i stosuj wyłącznie zgodnie z instrukcją producenta.
• Brak kontroli po pierwszym zabiegu – nawet jeśli przez kilka dni nie widzisz nowych szkód, problem może wrócić. Sprawdzaj rabaty, trawnik i okolice młodych roślin przez kolejne tygodnie, aby szybko zauważyć nowe otwory.

W praktyce najwięcej daje systematyczność. Nornice rzadko znikają po jednym działaniu, dlatego lepiej reagować regularnie, zabezpieczać najbardziej narażone miejsca i nie czekać, aż szkody obejmą cały ogród.

Podsumowanie

W Twoim ogrodzie pojawiła się nornica? Jak się pozbyć jej skutecznie? Najlepiej działa połączenie kilku metod: zabezpieczeń mechanicznych, odstraszaczy zapachowych, regularnego niszczenia tuneli, ochrony cebul i młodych drzewek oraz wspierania naturalnych drapieżników.

Nie warto liczyć na jeden „magiczny” sposób. Sama kawa, sam odstraszacz albo jednorazowe zasypanie nory zwykle nie wystarczą, jeśli nornice mają w ogrodzie jedzenie, kryjówki i dobrze rozwinięte korytarze.

Najrozsądniej zacząć od metod bezpiecznych dla roślin, dzieci i zwierząt domowych. Trutkę traktuj jako ostateczność, szczególnie w pobliżu warzywnika, owoców, psów, kotów i ptaków. Regularna kontrola ogrodu oraz szybka reakcja na nowe otwory to najlepszy sposób, aby ograniczyć szkody i zmniejszyć ryzyko powrotu nornic.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Bibliografia

1. https://wnetrza.muratorexpo.pl/nornica-jak-sie-pozbyc-skuteczne-metody
2. https://www.ogrodowisko.pl/watek/194-sposob-na-nornice-w-ogrodzie?page=5
3. https://www.grupastop.pl/co-na-nornice-w-ogrodzie-jak-pozbyc-sie-nornic-z-dzialki/
4. https://www.obi.pl/porady-i-inspiracje/encyklopedia-roslin/szkodniki-roslin/nornica-w-ogrodzie
5. https://www.forumogrodnicze.info/viewtopic.php?t=12943
6. https://drzewkaowocowe24.pl/nornice-w-ogrodzie-dlaczego-sa-klopotliwe-jak-sie-ich-pozbyc/
7. https://dom.wprost.pl/ogrod-i-balkon/12288735/nornice-w-ogrodzie-jak-sie-ich-skutecznie-pozbyc-bez-trucizny-i-uratowac-rosliny.html